Qal Perfectum Zwakke Werkwoorden

Samenvatting BBH H14

Literatuur
Pratico & Van Pelt (2019), H14
Vrolijk (2020) behandelt de zwakke werkwoorden in 18.10 en 18.11 vanuit iets andere invalshoek dan Pratico en Van Pelt

I- en II-Gutturaal, III-Chet/Ayin

Samenvatting BBH 14a-b

I-Gutteraal

Gutturalen hebben geen hoorbare shewa als klinker, in plaats daarvan komt vaak een chatef vocaal, en met voorkeur voor a-klank.
Deze regels hebben invloed op de vervoeging perfectum 2e persoon mnl en vrl meervoud. Andere vormen van perfectum volgen patroon van qatal.

קטל אמר
doden zeggen
pf.2mp קְטַלְתֶּם אֲמַרְתֶּם <— אְמַרְתֶּם
pf.2fp קְטַלְתֶּן אֲמַרְתֶּן <— אְמַרְתֶּן

II-Gutteraal

Twee vormen van het perfectum hebben bij de tweede stamletter een hoorbare shewa, 3 vrl ev en 3 mnl/vrl mv. Deze wordt vervangen, meestal door een chatef-vocaal met voorkeur voor chatef-patach.

קטל צעק
schreeuwen/roepen
pf.3fs קָֽטְלָה צָֽעֲקָה <— צָעְקָה
pf.3cp קָֽטְלוּ צָעֲקוּ <— צָעְקוּ

III-Chet/Ayin

De enige afwijking van de ‘qatal-vervoeging’ betreft de 2e persoon vrl ev. De shewa onder de derde stamletter wordt een patach.

קטל שׁמע
horen
pf.2fs קָטַלְתְּ שָׁמַעַתְּ <— שָׁמַעְתְּ

III-Aleph

Samenvatting BBH 14c-d

Vervoeging III-Aleph perfectum:

  1. 3 mnl ev, de vorm uit het woordenboek, zowel de eerste als de tweede stamletter is een qamets
  2. als in 3 mnl ev wordt de tweede stamletter patach vervangen door een qamets en wordt de slotstamletter aleph stom (‘quiescent’) zonder een shewa, als leesmoeder bij de qamets van de tweede samletter
  3. de dagesh lene in vijf achtervoegsels (2 mnl ev, 2 vr ev, 1 mnl/vrl ev, 2 mnl mv, 2 vrl mv) is verdwenen
  4. de twee vormen met een hoorbare shewa bij de tweede stamletter (3 vr ev en 3 mnl/vrl mv) worden verbogen als qatal
קטל קרא
roepen
pf_3ms קָטַל קָרָא <— קָרַא
pf_3fs קָֽטְלָה קָֽרְאָה
pf_2ms קָטַ֫לְתָּ קָרָ֫אתָ <— קָרַ֫אְתָּ
pf_2fs קָטַלְתְּ קָרָאת <— קָרַאְתְּ
pf_1cs קָטַ֫לְתִּי קָרָ֫אתִי <— קָרַ֫אְתִּי
pf_3cp קָֽטְלוּ קָֽרְאוּ
pf_2mp קְטַלְתֶּם קְרָאתֶּם <— קְרַאְתֶּם
pf_2fp קְטַלְתֶּן קְרָאתֶּן <— קְרַאְתֶּן
pf_1cp קָטַ֫לְנוּ קָרָ֫אנוּ <— קָרַ֫אְנוּ

III-He

Samenvatting BBH 14e-f

Werkwoordsvormen uit de III-he groep komen veel voor in de Tanach.

Vervoeging III-He perfectum:

  1. 3 mnl ev –ָ–ָ–, zoals III-aleph 3 mnl ev
  2. in alle vormen is de derde stamletter He verdwenen (elisie); de slot-He 3 mnl ev is leesmoeder voor de qamets
  3. bij 3 vrl ev is een tav ingevoegd
  4. de 2e persoons ev- en mv-vormen hebben een Yod als tweede klinker
  5. bij alle uitgangen waar een tav in voorkomt is de dagesh lene uit de tav verdwenen
קטל בּנה
bouwen
pf_3ms קָטַל בָּנָה <— בָּנַה
pf_3fs קָֽטְלָה בָּֽנְתָה <— בָּֽנְהָה
pf_2ms קָטַ֫לְתָּ בָּנִ֫יתָ <— בָּנַ֫הְתָּ
pf_2fs קָטַלְתְּ בָּנִית <— בָּנַהְתְּ
pf_1cs קָטַ֫לְתִּי בָּנִ֫יתִי <— בָּנִ֫יהְתִּ
pf_3cp קָֽטְלוּ בָּנוּ <— בָּֽנְהוּ
pf_2mp קְטַלְתֶּם בְּנִיתֶם <— בְּנַהְתֶּם
pf_2fp קְטַלְתֶּן בְּנִיתֶן <— בְּנַהְתֶּן
pf_1cp קָטַ֫לְנוּ בָּנִ֫ינוּ <— בָּנַ֫הְנוּ

Dubbel zwak

Samenvatting BBH 14g

III-He / II-Gutturaal
De veranderingen in vormen van III-He en van II-Gutturaal worden gecombineerd.

vorm קטל ראה
pf_3ms קָטַל רָאָה <— רָאַה
pf_3fs קָֽטְלָה רָֽאֲתָה <— רָֽאְהָה
pf_2ms קָטַ֫לְתָּ רָאִ֫יתָ <— רָאַ֫הְתָּ
pf_2fs קָטַלְתְּ רָאִית <— רָאַהְתְּ
pf_1cs קָטַ֫לְתִּי רָאִ֫יתִי <— רָאִ֫יהְתִּי
pf_3cp קָֽטְלוּ רָאוּ <— רָֽאְהוּ
pf_2mp קְטַלְתֶּם רְאִיתֶם <— רְאַהְתֶּם
pf_2fp קְטַלְתֶּן רְאִיתֶא <— רְאַהְתֶּא
pf_1cp קָטַ֫לְנוּ רָאִ֫ינוּ <— רָאַ֫הְנוּ



III-He / I-Gutturaal
De veranderingen in vormen van III-He en van II-Gutturaal worden gecombineerd.

קטל עלה
opgaan/opstijgen/klimmen
pf_3ms קָטַל עָלָה <— עָלַה
pf_3fs קָֽטְלָה עָֽלְתָה <— עָֽלְהָה
pf_2ms קָטַ֫לְתָּ עָלִ֫יתָ <— עָלַ֫הְתָּ
pf_2fs קָטַלְתְּ עָלִיתִי <— עָלַהְתְּ
pf_1cs קָטַ֫לְתִּי עָלִ֫יתִי <— עָלִ֫יהְתִּי
pf_3cp קָֽטְלוּ עָלוּ <— עָֽלְהוּ
pf_2mp קְטַלְתֶּם עֲלִיתֶם <— עְלַהְתֶּם
pf_2fp קְטַלְתֶּן עֲלִיתֶל <— עְלַהְתֶּל
pf_1cp קָטַ֫לְנוּ עָלִ֫ינוּ <— עָלַ֫הְלוּ

Ayin-Ayin

Werkwoorden waarvan de tweede en de derde stamletter gelijk zijn worden wel aangeduid als Ayin-Ayin werkwoorden (ע–ע).
Samenvatting BBH 14h-i

Kenmerken vervoeging Ayin-Ayin werkwoord

  • assimilatie van de tweede en de derde stamletter bij alle 1e en 2e persoonsverbuigingen; de letter wordt verdubbeld met dagesh forte
  • een lange o (cholem met leesmoeder) bij 1e en 2e persoonsverbuigingen voor de persoonsuitgang
  • geen dagesh lene in de tav van de persoonsuitgangen (omdat deze uitgang wordt voorafgegaan door een klinker)
קטל סבב
rondgaan
pf_3ms קָטַל סָבַב
pf_3fs קָֽטְלָה סָֽבְבָה
pf_2ms קָטַ֫לְתָּ סַבּ֫וֹתָ
pf_2fs קָטַלְתְּ סַבּוֹת
pf_1cs קָטַ֫לְתִּי סַבּ֫וֹתִי
pf_3cp קָֽטְלוּ סָֽבְבוּ
pf_2mp קְטַלְתֶּם סַבּוֹתֶם
pf_2fp קְטַלְתֶּן סַבּוֹתֶן
pf_1cp קָטַ֫לְנוּ סַבּ֫וֹנוּ

Twee stamletters

Samenvatting BBH 14j-k

Werkwoorden met slechts twee stamletters worden ook wel aangeduid als ‘holle wortel’-werkwoorden.
De vorm in het woordenboek van deze werkwoorden is niet de 3 mnl ev perf zoals bij andere werkwoorden, maar de infinitivus constructum met de bijbehorende klinker.
Deze groep wordt ingedeeld in twee subgroepen, zonder of met een gutturaal als een van de twee stamleters.

Kenmerken vervoeging perfectum van holle wortel werkwoorden:

  • indien geen gutturaal als stamletter: een qamets als klinker bij eerste stamletter bij 3e persoon ev/mv, voor alle andere vormen een patach
  • wel een gutturaal als stamletter: een qamets als eerste klinker in alle vormen
  • indien tweede stamletter een aleph is, dan wordt deze stom in de meeste vormen en de dagesh in tav van het afformatief (achtervoegsel) verdwijnt
קטל קוּם שִׂים בּוֹא
doden opstaan plaatsen/stellen komen/(binnen)gaan
pf_3ms קָטַל קָם שָׂם בָּא
pf_3fs קָֽטְלָה קָ֫מָה שָׂ֫מָה בָּ֫אָה
pf_2ms קָטַ֫לְתָּ קַ֫מְתָּ שַׂ֫מְתָּ בָּ֫אתָ
pf_2fs קָטַלְתְּ קַמְתְּ שַׂמְתְּ בָּאתָ
pf_1cs קָטַ֫לְתִּי קַ֫מְתִּי שַׂ֫מְתִּי בָּ֫אתִי
pf_3cp קָֽטְלוּ קָ֫מוּ שָׂ֫מוּ בָּ֫אוּ
pf_2mp קְטַלְתֶּם קַמְתֶּם שַׂמְתֶּם בָּאתֶם
pf_2fp קְטַלְתֶּן קַמְתֶּן שַׂמְתֶּן בָּאתֶן
pf_1cp קָטַ֫לְנוּ קַ֫מְנוּ שַׂ֫מְנוּ בָּ֫אנוּ

Overige bijzonderheden

Samenvatting BBH 14l-p