Sterke Werkwoorden Qal
Vrolijk H18
Basisstam Qal
De Qal is basisstam waar de andere werkwoordstammen van afgeleid worden door voor- en achtervoegsels en klinkerveranderingen. Bij zwakke werkwoorden kunnen ook medeklinkers wegvallen of veranderen.
Op deze pagina de vervoeging van het sterke werkwoord in Perfectum, Imperfectum, Imperativus, Participia en Infinitieven.
Perfectum
Vrolijk 18.5.1 en 18.5.6.
Zie ook BBH CH13 Qal Perfect: Strong
Perfectum vormen zijn herkenbaar aan suffixen.
De meeste werkwoorden hebben klinkers als qatal.
Statieve werkwoorden wijken iets af van het klinkerpatroon, deze afwijkingen zijn voor de werkwoorden קָבֵד (zwaar zijn) en קָטֹן (klein zijn) in onderstaande tabel gegeeld.
VORM | SUFFIX | PREF_STAM_SUFF | PREFIX | DODEN | ZWAAR.ZIJN | KLEIN.ZIJN |
|---|---|---|---|---|---|---|
stam | קטל | קטל | כּבד | קטן | ||
pf.3ms | קטל | קָטַל | כָּבֵד | קָטֹן | ||
pf.3fs | ־ָה | קטל+־ָה | קָֽטְלָה | כָּבְדָה | קָטְנָה | |
pf.2ms | תָּ | קטל+תָּ | קָטַ֫לְתָּ | כָּבַ֫דְתָּ | קָטֹ֫נְתָּ | |
pf.2fs | תְּ | קטל+תְּ | קָטַלְתְּ | כָּבַדְתְּ | קָטֹנְתְּ | |
pf.1cs | תִּי | קטל+תִּי | קָטַ֫לְתִּי | כָּבַ֫דְתִּי | קָטֹ֫נְתִּי | |
pf.3cp | וּ | קטל+וּ | קָטְלוּ | כָּבְדוּ | קָטְנוּ | |
pf.2mp | תֶּם | קטל+תֶּם | קְטַלְתֶּם | כְּבַדְתֶּם | קְטָנְתֶּם | |
pf.2fp | תֶּן | קטל+תֶּן | קְטַלְתֶּן | כְּבַדְתֶּן | קְטָנְתֶּן | |
pf.1cp | נוּ | קטל+נוּ | קָטַ֫לְנוּ | כָּבַ֫דְנוּ | קָטֹ֫נּוּ |
Imperfectum
Vrolijk par.18.5.2
Zie ook BHB CH15 Qal Imperfect: Strong
De afwijking bij de statieve werkwoorden betreft een patach (a) bij de tweede stamletter daar waar קטל bij de tweede stamletter een cholem (o) heeft.
VORM | SUFFIX | PREF_STAM_SUFF | PREFIX | DODEN | ZWAAR.ZIJN | KLEIN.ZIJN |
|---|---|---|---|---|---|---|
stam | קטל | קטל | כּבד | קטן | ||
impf.3ms | יִ+קטל | יִ | יִקְטֹל | יִכְבַּד | יִקְטַן | |
impf.3fs | תִּ+קטל | תִּ | תִּקְטֹל | תִכְבַּד | תִּקְטַן | |
impf.2ms | תִּ+קטל | תִּ | תִּקְטֹל | תִכְבַּד | תִּקְטַן | |
impf.2fs | ־ִי | תִּ+קטל+־ִי | תִּ | תִּקְטְלִי | תִכְבְּדִי | תִּקְטְנִי |
impf.1cs | אֶ+קטל | אֶ | אֶקְטֹל | אֶכְבַּד | אֶקְטַן | |
impf.3mp | וּ | יִ+קטל+וּ | יִ | יִקְטְלוּ | יִכְבְּדוּ | יִקְטְנוּ |
impf.3fp | נָה | תִּ+קטל+נָה | תִּ | תִּקְטֹ֫לְנָה | תִּכְבַּ֫דְנָה | תִּקְטַ֫נָּה |
impf.2mp | וּ | תִּ+קטל+וּ | תִּ | תִּקְטְלוּ | תִכְבְּדוּ | תִּקְטְנוּ |
impf.2fp | נָה | תִּ+קטל+נָה | תִּ | תִּקְטֹ֫לְנָה | תִּכְבַּ֫דְנָה | תִּקְטַ֫נָּה |
impf.1cp | נִ+קטל | נִ | נִקְטֹל | נִכְבַּד | נִקְטַן |
Imperativus
Vrolijk par.18.5.3
- De gebiedende wijs (imperativus) kent alleen de 2e persoon, zowel mannelijk als vrouwelijk en zowel enkelvoud als meervoud.
- Imperativus vormen hebben geen prefix.
- Basisvorm is de vorm van 2ms, de wortel met de klinkers shewa en cholem; voor statieve werkwoorden shewa en patach.
VORM | SUFFIX | PREF_STAM_SUFF | PREFIX | DODEN | ZWAAR.ZIJN | KLEIN.ZIJN |
|---|---|---|---|---|---|---|
stam | קטל | קטל | כּבד | קטן | ||
impv.2ms | קטל | קְטֹל | כְּבַד | קְטַן | ||
impv.2fs | ־ִי | קטל+־ִי | קִטְלִי | כִּבְדִי | קִטְנִי | |
impv.2mp | וּ | קטל+וּ | קִטְלוּ | כִּבְדוּ | קִטְנוּ | |
impv.2fp | נָה | קטל+נָה | קְטֹ֫לְנָה | כְּבַ֫דְנָה | קְטַ֫נָּה |
- de vorm 2ms komt meer dan 200 keer verlengd voor met uitgang ה ָ (zie Vrolijk p.182, De verlengde imperativus). Vermoedelijk gaat het om een beleefdheidsvorm of om een versterkte vorm van de gebiedende wijs.
Zie ook BBH par.18d Qal Imperative The “Lengthened” 2ms Imperative
Voorbeelden
BOEK | HFD | VS | WLC | HSV |
|---|---|---|---|---|
GEN | 25 | 31 | וַיֹּאמֶר יַעֲקֹב מִכְרָה כַיּוֹם אֶת־בְּכֹֽרָתְךָ לִֽי׃ | Toen zei Jakob: Verkoop mij dan eerst je eerstgeboorterecht. |
JDG | 9 | 8 | הָלוֹךְ הָֽלְכוּ הָעֵצִים לִמְשֹׁחַ עֲלֵיהֶם מֶלֶךְ וַיֹּאמְרוּ לַזַּיִת מלוכה מָלְכָה עָלֵֽינוּ׃ | Eens gingen de bomen op weg om een koning over zich te zalven. Ze zeiden tegen de olijfboom: Wees koning over ons! |
<ohw: overzicht met veel meer voorbeelden in separaat bestand>
Participium
Vrolijk par.18.5.4
- er zijn twee vormen participia: actief en passief
- een participium kent geslacht en getal (enkelvoud/meervoud)
- participia hebben geen prefix
Participium actief
- part.act.ms wordt gevormd door de stam met de klinkers cholem en tsere קֹטֵל
- part.act.fs kent twee vormen die uitgaan op ־ָה resp. ־ֶת (dit zijn קֹטֶלֶת/קֹטֶלַה)
- de meervoudsvormen worden gevormd door de bekende meervoudsuitgangen, zie overzicht; deze worden in de meeste grammatica’s niet apart vermeld bij een participia overzicht
VORM | DODEN | ZWAAR.ZIJN | KLEIN.ZIJN |
|---|---|---|---|
stam | קטל | כּבד | קטן |
part.act.ms | קֹטֵל | כָּבֵד | קָטֹן |
part.act.fs | קֹטְלָה/קֹטֶ֫לֶת | כְּבֵדָה | קָטֹנָה |
part.act.mp | קֹטְלִים | כְּבֵדִים | קְטֹנִים |
part.act.fp | קֹטְלוֹת | כְּבֵדִוֹת | קְטֹנוֹת |
Particpium passief
- part.pass.ms wordt gevormd door de stam met de klinkers qamets en qibbuts קָטוּל
- de statieve werkwoorden kunnen geen passieve vorm krijgen (zie Vrolijk, p.192)
VORM | DODEN | ZWAAR.ZIJN | KLEIN.ZIJN |
|---|---|---|---|
stam | קטל | כּבד | קטן |
part.pass.ms | קָטוּל | - | - |
part.pass.fs | קְטוּלָה | - | - |
part.pass.mp | קָטוּלִים | - | - |
part.pass.fp | קָטוּלוֹת | - | - |
Infinitivus
Vrolijk par.18.5.5